Kiedy należy sie renta z tytułu zwiększonych potrzeb?

Kiedy należy się renta z tytułu zwiększonych potrzeb?

Praktyczny poradnik dla poszkodowanych po wypadku komunikacyjnym z OC sprawcy (z winy sprawcy)

Wypadek komunikacyjny lub inne zdarzenie losowe może zmienić życie poszkodowanego nie tylko na kilka tygodni, ale na długie lata. Oprócz jednorazowego zadośćuczynienia czy odszkodowania, prawo przewiduje również rentę z tytułu zwiększonych potrzeb – świadczenie regularne, które ma pokrywać stałe, powtarzalne koszty wynikające z pogorszenia stanu zdrowia.

Niestety, w praktyce ubezpieczyciele bardzo często pomijają ten element roszczeń, licząc na niewiedzę poszkodowanych. Poniżej wyjaśniamy kiedy renta z tytułu zwiększonych potrzeb się należy, komu i na jakich zasadach.

Czym jest renta z tytułu zwiększonych potrzeb?

Podstawą prawną renty z tytułu zwiększonych potrzeb jest art. 444 § 2 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że:

„Jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo zwiększyły się jego potrzeby, albo zmniejszyły się widoki powodzenia na przyszłość, może żądać od zobowiązanego odpowiedniej renty.”

Renta z tytułu zwiększonych potrzeb przysługuje wtedy, gdy po wypadku poszkodowany musi ponosić stałe lub długotrwałe wydatki, których wcześniej nie było.

Co istotne:

• renta nie jest uzależniona od stopnia uszczerbku na zdrowiu,
• nie wymaga orzeczenia o niepełnosprawności,
• przysługuje także wtedy, gdy koszty są częściowo pokrywane przez NFZ lub rodzinę.

Ubezpieczyciele często w oficjalnych pismach związanych z zadośćuczynieniem lub rentą na zwiększone potrzeby, powołują się na koniecznośc wykazania odpowiedniego stopnia uszczerbku na zdrowiu. Bardzo często także, wymagają przedstawienia odpowiedniego orzeczenia lekarskiego, a czasem także orzeczenia o niepełnosprawności. Jest to nieprawidłowe podejście, które zniechęca niektóre osoby, od dalszego ubiegania się o to świadczenie. Dlatego, pamiętajmy, że warto ubiegać się o rentę z tytułu zwiększonych potrzeb, również, gdy nie posiadamy takich orzeczeń. Jest to nieuzasadniony wymóg wysuwany przez Ubezpieczycieli celem zniechęcenia do ubiegania się o rentę.

Ponadto, nawet jeśli wydatki są pokrywane przez NFZ lub rodzinę, to i tak możemy ubiegać się o rentę.

Stopień uszczerbku na zdrowiu jest również pojęciem nieco innej natury niż prawo do renty z tytułu zwiększonych potrzeb. Stanowi on podstawę do wyliczenia wielu świadczeń, jednak sam sobą nie neguje prawa do otrzymania renty z tytułu zwiększonych potrzeb. Ponadto, jest on bazą do wyliczenia zadośćuczynienia i innych świadczeń związanych ze szkodą. Po prostu, nawet jeśli stopień uszczerbku na zdrowiu nie jest bardzo duży, ale wystąpiły zwiększone wydatki, to należy się przyznanie renty z tytułu zwiększonych potrzeb po zdarzeniu np. wypadku komunikacyjnym.

Co oznaczają „zwiększone potrzeby”?

Zwiększone potrzeby to realne, obiektywne koszty, które pozostają w normalnym związku przyczynowym z wypadkiem. Najczęściej są to:

1. Koszty leczenia i rehabilitacji

• prywatna rehabilitacja,
• fizjoterapia,
• wizyty u specjalistów,
• zabiegi, które nie są refundowane przez NFZ lub wymagają wielomiesięcznego oczekiwania.

2. Koszty leków i środków medycznych

• leki przeciwbólowe,
• leki neurologiczne, ortopedyczne, psychiatryczne,
• suplementy i środki zalecone przez lekarzy.

3. Koszty opieki osób trzecich

• pomoc rodziny lub opiekuna,
• opieka pielęgniarska,
• pomoc w czynnościach dnia codziennego (sprzątanie, zakupy, higiena).

Uwaga: nie ma znaczenia, czy opieka jest faktycznie opłacana – liczy się to, że jest konieczna.

4. Koszty dojazdów

• dojazdy na rehabilitację,
• dojazdy do lekarzy i placówek medycznych,
• koszty paliwa lub transportu medycznego.

5. Koszty sprzętu i przystosowania

• ortezy, stabilizatory, wózki,
• materace przeciwodleżynowe,
• przystosowanie mieszkania lub samochodu.

Kiedy renta się należy – najczęstsze sytuacje

Renta z tytułu zwiększonych potrzeb przysługuje m.in. gdy:

• leczenie trwa długotrwale lub przewlekle,
• poszkodowany wymaga stałej rehabilitacji,
• konieczna jest pomoc osób trzecich,
• stan zdrowia nie wrócił do poziomu sprzed wypadku,
• istnieje konieczność stałego przyjmowania leków.

Nie jest wymagane, aby potrzeby miały charakter dożywotni – renta może być:

• okresowa (np. na czas rehabilitacji),
• bezterminowa,
• zastrzeżona z możliwością zmiany w przyszłości.

Czy trzeba udowodnić każdy wydatek?

To jeden z najczęstszych mitów.

Nie trzeba przedstawiać faktur na wszystkie koszty.

Wystarczające są:

• dokumentacja medyczna,
• zalecenia lekarzy,
• opinie biegłych,
• logiczne i uzasadnione wyliczenie miesięcznych kosztów.

Sądy wielokrotnie podkreślają, że renta ma charakter kompensacyjny, a nie rozliczeniowy co do grosza.

Jak ustala się wysokość renty z tytułu zwiększonych potrzeb?

Wysokość renty powinna odpowiadać realnym miesięcznym kosztom zwiększonych potrzeb.

Przykładowo:

• rehabilitacja: 800 zł,
• leki: 300 zł,
• dojazdy: 200 zł,
• opieka: 700 zł,

Renta miesięczna: 2 000 zł.

Ubezpieczyciele bardzo często:

• zaniżają koszty,
• pomijają część potrzeb,
• proponują jednorazowe „odszkodowanie zamiast renty”.

To rozwiązanie nie zawsze jest korzystne. Renta z tytułu zwiększonych potrzeb przysługuje na podstawie Kodeksu Cywilnego (KC).

Renta a zadośćuczynienie – to nie to samo

Ważne rozróżnienie:

• zadośćuczynienie – jednorazowe, za ból i cierpienie,
• renta – świadczenie okresowe, na przyszłość.

Można (i bardzo często należy) dochodzić obu świadczeń jednocześnie. Renta z tytułu zwiększonych potrzeb ma nieco odmienny charakter niż samo zadośćuczynienie. Wiąże się ona z koniecznością poniesienia przez poszkodowanego zwiększonych wydatków związanych ze szkodą na zdrowiu (uszczerbek na zdrowiu). Sprawca (ubezpieczyciel sprawcy np. przy wypadku komunikacyjnym z OC sprawcy) ma obowiązek pokryć te wydatki na zasadach określonych we wyżej wymienionych przepisach KC.

Czy ubezpieczyciel może odmówić renty?

W praktyce – często próbuje. Najczęstsze argumenty:

• „brak trwałego uszczerbku”,
• „leczenie zakończone”,
• „NFZ zapewnia świadczenia”.

Te argumenty nie są wystarczające, jeśli potrzeby faktycznie istnieją.

Wiele spraw kończy się dopłatą renty dopiero w sądzie, bo ubezpieczyciel liczy na rezygnację poszkodowanego.

Podsumowanie – kiedy należy się renta?

Renta z tytułu zwiększonych potrzeb należy się, gdy:

• wypadek spowodował trwałe lub długotrwałe konsekwencje zdrowotne,
• poszkodowany ponosi stałe, zwiększone koszty,
• istnieje związek między wypadkiem a tymi kosztami.

Nie trzeba:

• być niepełnosprawnym,
• mieć orzeczenia ZUS,
• przedstawiać paragonów na wszystko.

Potrzebujesz pomocy?

Jeżeli miałeś wypadek i:

• ponosisz stałe koszty leczenia,
• korzystasz z rehabilitacji,
• wymagasz opieki lub pomocy bliskich.

Skontaktuj się z nami
Bezpłatnie przeanalizujemy Twoją sprawę i sprawdzimy, czy należy Ci się renta – oraz w jakiej wysokości.

Rzecznik Finansowy

renta z tytułu zwiększonych potrzeb